Natuurherstelwerk op de Ginkelse hei zorgt voor meer biodiversiteit en een gezonde bodem.
Op zaterdag 14 maart zijn we het eerste deel van onze natuurherstelactie begonnen. Sjouwen, zagen, timmeren. Het was echt teamwork: we hebben 52 houten hekken gemaakt om de geplande bosaanplant op zaterdag 21 te beschermen. Er zijn namelijk kapers op de kust: herten en reeën lusten graag een hapje jong groen en wilde zwijnen kunnen de boel omwroeten. Dat willen we voorkomen. Met deze mooie houten hekken hoeft er geen gebruik gemaakt te worden van plastic kokers om de jonge aanplant te beschermen.
En dus gingen we zaterdagochtend 21 maart naar de Ginkelse hei om de hekken te plaatsen en nieuwe bomen en struiken aan te planten. Allemaal prachtige jonge inheemse soorten als boswilg (Salix caprea), gewone esdoorn (Acer platanoides), veldesdoorn (Acer campestre), zomereik (Quercus robur), ratelpopulier (Populus tremula) en eenstijlige meidoorn (Crataegus monogyna).
Met deze aanplant willen we de biodiversiteit in het gebied te verhogen. Wist je bijvoorbeeld dat een boswilg honderden soorten insecten aantrekt? Al vroeg in het jaar zijn bloeiende wilgen van levensbelang voor wilde bijen en zweefvliegen.
Een ander doel van de aanplant is om de bodem positief te beïnvloeden. Veel bodems op de hogere zandgronden van Nederland hebben last van verzuring, verdroging en vermesting. Soorten als ratelpopulier en veldesdoorn zijn zogeheten rijkstrooiselsoorten.De bladeren van deze soorten zijn relatief rijk aan calcium, kalium en magnesium. Na de bladval in de herfst komen deze voedingsstoffen in de bodem en dragen zo op een natuurlijke manier bij aan een gezonde bodem.
Overal in het land zetten lokale groepen van A Rocha Nederland zich in voor het vergroenen van de natuur. Met enthousiaste vrijwilligers, jong en oud, werden de afgelopen weken honderden bomen en struiken geplant. Van natte akkers in Amersfoort tot een nieuw voedselbos in Zwolle: elke actie draagt bij aan een rijker, biodiverser Nederland.
Amersfoort: 2000 bomen en struiken in zware omstandigheden – In Amersfoort werkte een groep van ruim 30 volwassenen en 3 kinderen hard aan de aanplant van bijna 2000 bomen en struiken op landgoed Coelhorst. De omstandigheden waren zwaar: het water stond op het land en de kleiige grond trok aan laarzen en scheppen. Toch wisten de vrijwilligers soorten als meidoorn, hondsroos, gelderse roos, vuilboom en hazelaar te planten, allemaal inheemse soorten die geweldig veel bijdragen aan biodiversiteit. De kinderen hielpen dapper mee en namen zelfs de tijd om naar bodemdieren te zoeken. Het resultaat: een mooi groen gebied, gerealiseerd in samenwerking met Natuurmonumenten.
In zware klei bomen planten in Amersfoort
Dronten: vredeskastanje voor Wisentbos – A Rocha Dronten doneerde een kastanjeboom aan het lokale Wisentbos. Deze kastanje is gekiemd uit een kastanje uit het Vredesbos bij Bastogne, een symbool van vrede en herinnering. De boom kreeg een speciale plek in het Wisentbos, waar hij in de toekomst kan uitgroeien tot een indrukwekkende verschijning.
Vredeskastanje in Dronten
Ede: 52 hekken tegen wildvraat – In Ede werd een knap staaltje teamwork geleverd: 52 hekken werden in elkaar gezet om de jonge bomen die geplant gaan worden door A Rocha Ede te beschermen tegen herten, reeën en zwijnen. Deze hekken voorkomen dat er plastic kokers om de boompjes hoeven te worden geplaatst. Een duurzame oplossing!
Hekken om jonge boompjes te beschermen in Ede
Biesbosch: struiken voor de grauwe klauwier – A Rocha Biesbosch werkte samen met Staatsbosbeheer aan de aanplant van inheemse struiken bij de Deneplaatweg. Deze actie is speciaal gericht op het aantrekken van de grauwe klauwier, een zeldzame vogelsoort die de Biesbosch als broedplaats heeft uitgekozen. Door het planten van geschikte struiken hoopt men de leefomgeving voor deze bijzondere vogel te verbeteren. De aanwezigheid van de grauwe klauwier is een teken van een gezonde, biodiverse natuur.
Inheemse struiken voor de grauwe klauwier in de Biesbosch
Zwolle: voedselbos voor mens en dier – A Rocha Zwolle legde samen met 17 vrijwilligers een nieuw voedselbos aan op het terrein van Pieter en Liesbeth Steendam. Het bos bestaat uit soorten die bloeien voor bijen en vlinders, en bomen en struiken die bessen, noten en fruit geven voor vogels en mensen. Er werden onder andere haagbeuk, meidoorn, hondsroos, hazelaar, zilverbes, vlier, gojibes, framboos, kruisbes, egelantier, lindebomen en hoogstamfruitbomen geplant. In de toekomst organiseert A Rocha Zwolle plukdagen, zodat de omgeving kan genieten van de oogst.
Voedselbos voor mens en dier in Zwolle
Het Hogeland: vogelbosje in Bedum – Acht bevlogen vrijwilligers van A Rocha Het Hogeland plantten 66 bomen en struiken in Ter Laan, een buurtschap ten noorden van Bedum. Het nieuwe ‘vogelbosje’ bestaat uit meidoorn, sleedoorn, gelderse roos, vlier, hondsroos, egelantier, haagbeuk en hazelaar. Deze soorten trekken vogels en insecten aan en verrijken de lokale natuur. De bomen waren over van het Voedselbos in Zwolle, zo kregen deze bomen toch een goede plek.
Vogelbosje in Bedum, Het Hogeland
Samen voor een groenere toekomst – De acties van onze lokale A Rocha groepen laten zien hoe we, samen met partners en vrijwilligers, een concrete bijdrage leveren aan het behoud en de versterking van de Nederlandse natuur. Of het nu gaat om het planten van struiken in moeilijke omstandigheden, het schenken van een symbolische boom, het bouwen van beschermende hekken, of het aanleggen van een voedselbos: elke actie telt.
Acht bevlogen vrijwilligers van A Rocha Het Hogeland plantten 66 bomen en struiken in Ter Laan, een buurtschap ten noorden van Bedum. Het nieuwe ‘vogelbosje’ bestaat uit meidoorn, sleedoorn, gelderse roos, vlier, hondsroos, egelantier, haagbeuk en hazelaar. Deze soorten trekken vogels en insecten aan en verrijken de lokale natuur. De bomen waren over van het Voedselbos in Zwolle, zo kregen deze bomen toch een goede plek. “Het was heel leuk en gezellig om te doen!”
‘Bloemen zijn onmisbaar’, vertelt Esther Gijsbertsen, coördinator van De Parel. ‘Ze trekken bijen aan die de groente bestuiven, lokken nuttige insecten die plagen bestrijden, en verrijken de bodem.’ Goudsbloemen, haar favoriet, staan verspreid door de tuin. ‘Ze zijn mooi, eetbaar, en helpen zelfs tegen aaltjes!’ Naast groente zijn er nu ook speciale plukbedden met bloemen, waar bezoekers voor €5 een eigen, ecologisch boeket kunnen samenstellen. Er is steeds meer vraag naar gifvrije bloemen.
Samen genieten en delen
Drie ochtenden per week werken vrijwilligers in de tuin. De opbrengst van bloemen en groente dekt de kosten, en overschotten gaan naar de voedselbank. ‘De Parel is een plek om te genieten, te leren en te delen’, zegt Esther. ‘Onze slogan is: De Parel voor groei en bloei van gewassen en mensen.’ Op 8 juli 2026 geeft ze een workshop over het maken van calendula-zalf – een mooi voorbeeld van hoe de natuur ons verrast en verzorgt.
Kom langs en ontdek!
De Parel is meer dan een tuin; het is een gemeenschap, een leerplek en een pareltje dat we graag met je delen. Benieuwd? Kom langs en ervaar zelf de schoonheid en rust van dit groene juweeltje.
Meer weten? Bezoek onze website of kom langs in Amerongen!
Op zaterdag 24 januari 2026 heeft A Rocha Zwolle samen met 17 enthousiaste vrijwilligers een nieuw ‘voedselbos voor mens en dier’ aangelegd op het terrein van Pieter en Liesbeth Steendam aan de Oldeneelweg in Zwolle Zuid.
We plantten soorten die mooi bloeien: goed voor de bijen, vlinders en andere insecten. En ook bomen en struiken die allerlei soorten bessen, noten, vruchten en fruit geven: goed voor de vogels, maar ook voor de mensen. Als ze eenmaal groot zijn, geven ze dekking en schuilgelegenheid voor vogels en kleine zoogdieren, zoals egels. En tenslotte… is het straks ook nog een mooi gezicht.
Ecologische waarde voor bestuivers, fruit voor mens en dier
Toekomstplannen
De eigenaren willen dit voedselbos graag delen met de omgeving. A Rocha Zwolle gaat helpen met het onderhoud en organiseert op termijn plukdagen, zodat iedereen kan genieten van de oogst.
Wil je meedoen?
Houd onze website en nieuwsbrief in de gaten voor updates over onderhoudsdagen en plukmomenten. Samen maken we Zwolle groener en rijker aan biodiversiteit!
In april 2025 zijn onze enthousiaste vrijwilligers van A Rocha Zwolle in de Schellerwade aan de slag gegaan met het plaatsen van nestvlotjes voor de zwarte stern (Chlidonias niger).
Zwarte sterns broeden graag op de drijvende waterplant krabbenscheer, maar die soort is de afgelopen jaren drastisch afgenomen. En dat brengt de zwarte stern in het nauw. Intensief beschermingswerk, waaronder het uitleggen van kunstmatige nestvlotjes, biedt uitkomst voor deze prachtige vogels. Toch is het altijd weer een verrassing in hoeverre de nestvlotjes tot broedsucces leiden. Remco Visser en Peter Jan de Vries hebben de tellingen gedaan. Er zijn 20 nestvlotjes geplaatst. Op 13 daarvan is succesvol gebroed. Er zijn 24 kuikens waargenomen, waarvan er waarschijnlijk 17 zijn uitgevlogen. Een mooi resultaat in vergelijking met de voorgaande jaren, waarin er minder broedsucces was.
Wat een ochtend! Met een groep vrijwilligers van A Rocha Biesbosch trokken we eropuit om de waterteunisbloem (Ludwigia grandiflora) te lijf te gaan een prachtige, maar foute exoot die in de Biesbosch steeds meer terrein wint.
Annemarthe Westerbeek is lid van de lokale A Rocha-groep Utrecht.
Illustratie: Marianne de Fouw
Vijf jaar geleden begon ik samen met twee anderen een lokale groep van A Rocha in Utrecht. A Rocha Nederland is een christelijke natuurbeweging voor mensen met een groen hart. Met lokale groepen zetten we ons in voor biodiversiteit en steken we onze handen uit de mouwen.
Toen ik met A Rocha Utrecht begon, was mijn hart al wel groen maar was ik nog helemaal niet zo overtuigd van deze manier van werken. Ik dacht: er is toch veel meer mogelijk dan alleen maar met elkaar in een stuk natuur aan het werk gaan? En lang niet iedereen is daarvoor te porren. Nee, wij gingen het anders doen want we wilden een bredere groep mensen in Utrecht en in de Utrechtse kerken aanspreken, en een groter bereik hebben. We organiseerden inspiratieavonden, stiltewandelingen en cleanups met Utrechtse kerken in hun eigen omgeving.
Tot twee jaar geleden, toen we met een betrokken groep mensen een kijkje gingen nemen op wat we nu ‘ons land’ noemen. Klaas-Hemke, die al lang bij A Rocha Nederland betrokken is, kwam met de suggestie om met elkaar eens hier in dit stukje natuur te gaan kijken. Eigenlijk kwam dit voorstel precies op het goede moment, omdat de energie om cleanups te organiseren was verdwenen en we merkten dat het lastig was om mensen en kerken te motiveren om daaraan mee te doen.
Bij aankomst zagen we dat het gebied volstond met bramen, brandnetels en omgevallen bomen. Maar eenmaal te midden van het hoge riet, in een veld vol wilde orchideeën, werd ik direct verliefd op dat stukje grond. Het voelde als een warm welkom. Nu, twee jaar later, ga ik nog steeds met veel plezier naar ‘ons land’ toe. We hebben het een naam gegeven: Dwelfsloot − naar de restanten van een historische sloot in het gebied. Ik zie mijn kinderen daar genieten als ze in bomen klimmen, kikkers en padden vangen, of kletsnat worden van de sloot of het natte land. Mensen die elkaar normaliter niet tegen zouden komen, gaan met elkaar aan het werk en hebben mooie, betekenisvolle gesprekken. De oudste van onze groep is boven de zeventig en de jongste nog geen twee. Verschillende generaties samen aan het werk. In de zomer was een van mijn kinderen aan werk met Piet, een nieuwe vrijwilliger. Ze hadden even kennisgemaakt en gingen samen aan de slag. Ik luisterde hun gesprekje af: ‘Weet jij hoe deze lange paarse bloemen heten?’ vroeg Piet en ik hoorde aan zijn stem dat hij verwachtte van niet. Maar het tegendeel bleek: ‘Ja, dat is kattenstaart!’ riep mijn zoontje dolenthousiast. Samen leren, van de natuur en van elkaar, dat is van onschatbare waarde en dat gebeurt zomaar op een zaterdagochtend op ‘ons land’.
‘Je verbinden aan een lokaal stukje grond’ − mijn blik hierop is radicaal veranderd. Je verbinden aan een plek is een oefening in thuis zijn, in zorgen voor én samen met anderen − het is een oefening in weer opnieuw leren houden van wat gegeven is. Het verbindt je met de schepping, met de ander én met God.
Deze tekst is ook verschenen in het boek ‘Samen genieten van genoeg’. Theanne Boer maakte met behulp van enthousiaste denkers en doeners een inspirerend boek over het gedachtengoed van Martine Vonk en de uitwerking daarvan in de praktijk. Of je nu in een woongroep of in een rijtjeshuis woont: samen genieten van genoeg kan overal en altijd.
Sinds 2020 houd ik mij beroepsmatig met het karteren van vegetatie bezig. Dat bracht mij op het idee om adoptiegebied Schor Alteklein op Tholen – waar ik dichtbij woon en vanuit A Rocha Zeeland als beheerder bij betrokken ben – qua vegetatie in kaart te gaan brengen.
Door Wijnand Lammers, A Rocha Zeeland
Afbeelding 1. Luchtfoto van schor Alteklein bij Tholen. Hierop zijn verschillende vegetatieklassen te zien (O. Hoornweg)
Wat is een vegetatie?
Planten groeien niet zomaar willekeurig bij elkaar, maar vormen een samenhangende gemeenschap. Ze zijn met elkaar gebonden aan overeenkomende omstandigheden, qua grondsoort, waterhuishouding en beheer. Daarom zegt een plantengemeenschap veel meer over lokale omstandigheden dan een individuele plantensoort.
De Rode klaver bijvoorbeeld komt in meer dan 80 verschillende plantengemeenschappen voor, dus onder zeer uiteenlopende omstandigheden. Als je Rode klaver echter tegenkomt op een dijk, samen met bijvoorbeeld Glanshaver, Groot streepzaad, Grote bevernel en Beemdkroon, dan weet je dat je te maken hebt met een bepaalde plantengemeenschap (hier gaat het om de zogeheten Glanshaver-associatie) en dat de bodem bestaat uit kalkrijke lichte zavel. Ook weet je dan dat het beheer bestaat uit maaien en afvoeren. De plantensociologie bestudeert de samenhang tussen soorten en heeft de vegetatie van Nederland ingedeeld van grof naar gedetailleerd, respectievelijk naar klasse, orde, verbond en associatie; dit laatste is de eigenlijke plantengemeenschap. De associatie wordt soms nog verder onderscheiden, tot op het niveau van de sub-associatie.
Onder meer als gevolg van de verarming van de flora, zijn plantengemeenschappen vaak niet meer compleet aanwezig: de kop en de staart ontbreken als het ware. Dan spreek je over rompgemeenschappen. Elke gemeenschap (associatie) heeft een naam en een code gekregen, die de gemeenschap onderscheiden en verwantschap met andere gemeenschappen uitdrukken.
Het onderzoek
Bij het karteren van vegetatie tekenen onderzoekers in het veld vlakken met een overeenkomende vegetatie, digitaal op een kaart in. Deze vlakken krijgen vervolgens een naam, bijv. ‘Type van Glanshaver en Rode klaver’ wanneer de genoemde soorten het beeld bepalen van de vegetatie ter plaatse. Vervolgens maken we van zo’n onderscheiden type opnamen. We noteren van een representatief gedeelte alle soorten, met de mate van voorkomen. Thuis, bij de warme kachel, analyseren we deze opnamen en met behulp van beschikbare literatuur en digitale hulpmiddelen vertalen we die naar een door de wetenschap omschreven plantengemeenschap. Van de ingetekende vegetatietypen maken we vervolgens vegetatiekaarten. Die kaarten komen met de beschrijving van de aangetroffen vegetatietypen en informatie over de werkwijze in een rapport terecht. Begin 2025 heb ik het rapport van de vegetatiekartering van Schor Alteklein op deze manier gemaakt.
Type van Wilde peen en Pastinaak, waarin veel Moeraswespenorchis voorkomt; een uitzonderlijke combinatie (W. Lammers)
Vegetatie van Schor Alteklein
Wat opvalt is dat de ruimtelijke verscheidenheid van het gebied tot uiting komt in het voorkomen van een groot aantal plantengemeenschappen. Zo zijn er op een oppervlakte van nog geen 5 ha zo’n 40 verschillende lokale vegetatietypen aangetroffen, die vertaald zijn naar 19 landelijke plantengemeenschappen, behorend tot 12 vegetatieklassen. Je kunt de ligging en de benaming van die klassen zien op onderstaande vereenvoudigde vegetatiekaart. Het beheer van A Rocha heeft aan deze variatie in hoge mate bijgedragen. Zo is er door de aanleg van een poel met flauwe oevers een plantengemeenschap ontstaan, die kenmerkend is voor plekken die in het winterhalfjaar onder water staan, op plaatsen met een zout verleden. Het maaien van de matig voedselrijke graslanden met orchideeën heeft geleid tot ontwikkeling van een lokaal vegetatietype, waarvoor de combinatie van Moeraswespenorchis met soorten van matig voedselrijk grasland als Glanshaver, Wilde peen en Pastinaak kenmerkend is. Hierin wijkt Schor Alteklein sterk af van het landelijke beeld. Door het kleinschalige beheer voort te zetten, hopen we de verscheidenheid in vegetatietypen verder te vergroten en de eigenheid van het schor te versterken.
Vereenvoudigde vegetatiekaart met ligging van de gekarteerde klassen (Dactylis B.V.)
Winkelmandje
Blijf op de hoogte!
We willen je graag inspireren met hoopvolle verhalen over wat we doen om de natuur te helpen, hoe God hierin onze grote Inspirator is en hoe jij betrokken kunt zijn.
