Het smalle pad

Tekst: Nanning Jan Honingh

In het boek Mijn wilde tuin haalt de schrijver Meir Shalev een Israëlische dichteres aan die het woord ‘heersen’ in een andere betekenis gebruikt.

Geoorloofd volgens Meir, want het woord heersen is een soort containerbegrip dat naast ‘gewelddadig onderwerpen’ ook ‘al lopend een pad uitslijten’ betekent. Deze betekenis kan mij nog steeds ontroeren, omdat het zo volstrekt anders is dan de gangbare christelijke invulling van bossen rooien, akkers ploegen, rivieren kanaliseren en allerlei andere ‘wildernis’ op ‘orde’ brengen.

Toen ik mijn land van melk en honing in de winter van 2007 mocht betreden, heb ik het ingezaaid met allerlei eenjarige en meerjarige kruiden. Met een hooihark, verzwaard met een houten balk ben ik in de vorstige februarimaand een paar honderd keer heen en weer gelopen over de akker om de kluiten te verkruimelen en het zaad een goed kiembed te geven. Als ik er nu ben, loop ik langs vaste routes naar de schuur of akker. Daarbij kruis ik andere paden zoals die van de fazanten die onder de sleedoornbosjes overnachten. Er is een haas die elke dag mijn land verlaat met een sprong over de sloot en later hetzelfde paadje terug volgt. Reebokken markeren met hun hoorns een zwarte els of ratelpopulier op de hoek, zodat de vellen bast erbij hangen. Een paar waterhoentjes trekken dagelijks een spoor door het wier in de sloot. Het geeft mij als ‘heerser’ een tevreden gevoel dat ook de andere schepselen het goed maken.

Zo volgen wij, mensen van de Weg, allemaal het smalle pad dat Jezus over de wereld heeft uitgesleten. Zo zoeken wortels en wormen hun weg in de bodem. Slijten olifanten hun paadjes uit, zwemmen glasaal en walvis langs hun banen door de oceaan, waaien trekvogels met de goede winden mee tussen zomer en winter en cirkelt de maan om zichzelf, de aarde en de zon. En zo ‘beheerste’ Henoch al wandelend met God de gehele aarde.

De steenuil bij A Rocha

Hoe markeer je als nieuwe A Rocha werkgroep je start?

Bij A Rocha Voorthuizen deden we dit door een nestkast voor steenuilen op te hangen op het terrein van de NEM*, aan de rand van een klein bos. Onze werkgroep richt zich op bosbeheer, het verbeteren van de bosvijver en het aanbrengen van nestkasten en faunavoorzieningen.

Wat is het dan mooi om tijdens een werkdag braakballen onder de nestkast te vinden! De steenuil, het kleinste uiltje van Nederland, is eenmaal gevestigd honkvast. Het terrein van de NEM biedt een kleinschalig natuurlandschap met bos, weiland en takkenrillen – ideaal voor de steenuil, die niet kieskeurig is: muizen, wormen, insecten en soms een kleine vogel staan op het menu. Zijn scherpe roep ‘wiew’ is regelmatig te horen.

Helaas is het leven van de steenuil kwetsbaar. Veel jongen halen hun eerste jaar niet door verkeer, roofvogels of marters. Ook verdwijnt hun geliefde kleinschalige natuurlandschap.

Het ophangen van nestkasten, holle bomen laten staan en rommelhoekjes creëren helpt. Maak het dus niet te netjes in je tuin – de steenuil houdt daar niet van! Ik ben een van de gelukkigen: in mijn tuin woont een paartje steenuilen in een nestkast in een oude eik. Dit voorjaar broedden ze weer, en de kuikens werden geringd voor inzicht in leeftijd en trekgedrag. Een steenuil kiest een partner voor het leven en broedt van half april tot half mei op drie tot vijf eieren.

In Voorthuizen is de nestkast dit voorjaar 2026 in elk geval duidelijk gebruikt: er zijn steenuilen gezien en braakballen gevonden. Of er daadwerkelijk gebroed is, weten we nog niet zeker. Maar de tekenen zijn veelbelovend, en onze werkgroep blijft de kast de komende seizoenen volgen.

Nestkastjes voor mezen bij A Rocha Heuvelrug

Een mooi voorbeeld van directe hulp aan vogels is het nestkastenproject van A Rocha Heuvelrug in Veenendaal. Al jarenlang worden samen met leerlingen van de Calvijnschool nestkastjes voor mezen gebouwd, opgehangen bij de oude begraafplaats en gemonitord. Zo leren kinderen niet alleen meer over vogels en natuurbeheer, maar ervaren ze ook hoe zij zelf kunnen bijdragen aan herstel van de natuur.

Goed nieuws!

Zaterdag 9 mei 2026 was er weer een meeboerdag op HappyHill Microfarm. We hebben pompoenen en Walcherse kogelboontjes gezaaid. Tot onze grote verrassing kregen we ook visite van één van de droomsoorten die we hebben benoemd voor ons land: de koninginnenpage. Het bleef niet alleen bij een rondje vliegen, er werden zelfs eitjes afgezet. Dus later dit jaar kunnen we ook genieten van de prachtige rupsen!Kom je ook kijken? Elke tweede zaterdag van de maand kun je meehelpen op Happyhill Microfarm, te Middelburg.

A Rocha Ede plant bomen en beschermt deze met eigengemaakte hekken

Natuurherstelwerk op de Ginkelse hei zorgt voor meer biodiversiteit en een gezonde bodem.
Op zaterdag 14 maart zijn we het eerste deel van onze natuurherstelactie begonnen. Sjouwen, zagen, timmeren. Het was echt teamwork: we hebben 52 houten hekken gemaakt om de geplande bosaanplant op zaterdag 21 te beschermen. Er zijn namelijk kapers op de kust: herten en reeën lusten graag een hapje jong groen en wilde zwijnen kunnen de boel omwroeten. Dat willen we voorkomen. Met deze mooie houten hekken hoeft er geen gebruik gemaakt te worden van plastic kokers om de jonge aanplant te beschermen.
 
En dus gingen we zaterdagochtend 21 maart naar de Ginkelse hei om de hekken te plaatsen en nieuwe bomen en struiken aan te planten. Allemaal prachtige jonge inheemse soorten als boswilg (Salix caprea), gewone esdoorn (Acer platanoides), veldesdoorn (Acer campestre), zomereik (Quercus robur), ratelpopulier (Populus tremula) en eenstijlige meidoorn (Crataegus monogyna).
 
Met deze aanplant willen we de biodiversiteit in het gebied te verhogen. Wist je bijvoorbeeld dat een boswilg honderden soorten insecten aantrekt? Al vroeg in het jaar zijn bloeiende wilgen van levensbelang voor wilde bijen en zweefvliegen.
 
Een ander doel van de aanplant is om de bodem positief te beïnvloeden. Veel bodems op de hogere zandgronden van Nederland hebben last van verzuring, verdroging en vermesting. Soorten als ratelpopulier en veldesdoorn zijn zogeheten rijkstrooiselsoorten. De bladeren van deze soorten zijn relatief rijk aan calcium, kalium en magnesium. Na de bladval in de herfst komen deze voedingsstoffen in de bodem en dragen zo op een natuurlijke manier bij aan een gezonde bodem. 
 

Lokale A Rocha-groepen planten honderden bomen en struiken voor een groenere toekomst

Overal in het land zetten lokale groepen van A Rocha Nederland zich in voor het vergroenen van de natuur. Met enthousiaste vrijwilligers, jong en oud, werden de afgelopen weken honderden bomen en struiken geplant. Van natte akkers in Amersfoort tot een nieuw voedselbos in Zwolle: elke actie draagt bij aan een rijker, biodiverser Nederland.

Amersfoort: 2000 bomen en struiken in zware omstandigheden – In Amersfoort werkte een groep van ruim 30 volwassenen en 3 kinderen hard aan de aanplant van bijna 2000 bomen en struiken op landgoed Coelhorst. De omstandigheden waren zwaar: het water stond op het land en de kleiige grond trok aan laarzen en scheppen. Toch wisten de vrijwilligers soorten als meidoorn, hondsroos, gelderse roos, vuilboom en hazelaar te planten, allemaal inheemse soorten die geweldig veel bijdragen aan biodiversiteit. De kinderen hielpen dapper mee en namen zelfs de tijd om naar bodemdieren te zoeken. Het resultaat: een mooi groen gebied, gerealiseerd in samenwerking met Natuurmonumenten.

Article content
In zware klei bomen planten in Amersfoort

Dronten: vredeskastanje voor Wisentbos – A Rocha Dronten doneerde een kastanjeboom aan het lokale Wisentbos. Deze kastanje is gekiemd uit een kastanje uit het Vredesbos bij Bastogne, een symbool van vrede en herinnering. De boom kreeg een speciale plek in het Wisentbos, waar hij in de toekomst kan uitgroeien tot een indrukwekkende verschijning.

Article content
Vredeskastanje in Dronten

Ede: 52 hekken tegen wildvraat – In Ede werd een knap staaltje teamwork geleverd: 52 hekken werden in elkaar gezet om de jonge bomen die geplant gaan worden door A Rocha Ede te beschermen tegen herten, reeën en zwijnen. Deze hekken voorkomen dat er plastic kokers om de boompjes hoeven te worden geplaatst. Een duurzame oplossing!

Article content
Hekken om jonge boompjes te beschermen in Ede

Biesbosch: struiken voor de grauwe klauwier – A Rocha Biesbosch werkte samen met Staatsbosbeheer aan de aanplant van inheemse struiken bij de Deneplaatweg. Deze actie is speciaal gericht op het aantrekken van de grauwe klauwier, een zeldzame vogelsoort die de Biesbosch als broedplaats heeft uitgekozen. Door het planten van geschikte struiken hoopt men de leefomgeving voor deze bijzondere vogel te verbeteren. De aanwezigheid van de grauwe klauwier is een teken van een gezonde, biodiverse natuur.

Article content
Inheemse struiken voor de grauwe klauwier in de Biesbosch

Zwolle: voedselbos voor mens en dier – A Rocha Zwolle legde samen met 17 vrijwilligers een nieuw voedselbos aan op het terrein van Pieter en Liesbeth Steendam. Het bos bestaat uit soorten die bloeien voor bijen en vlinders, en bomen en struiken die bessen, noten en fruit geven voor vogels en mensen. Er werden onder andere haagbeuk, meidoorn, hondsroos, hazelaar, zilverbes, vlier, gojibes, framboos, kruisbes, egelantier, lindebomen en hoogstamfruitbomen geplant. In de toekomst organiseert A Rocha Zwolle plukdagen, zodat de omgeving kan genieten van de oogst.

Article content
Voedselbos voor mens en dier in Zwolle

Het Hogeland: vogelbosje in Bedum – Acht bevlogen vrijwilligers van A Rocha Het Hogeland plantten 66 bomen en struiken in Ter Laan, een buurtschap ten noorden van Bedum. Het nieuwe ‘vogelbosje’ bestaat uit meidoorn, sleedoorn, gelderse roos, vlier, hondsroos, egelantier, haagbeuk en hazelaar. Deze soorten trekken vogels en insecten aan en verrijken de lokale natuur. De bomen waren over van het Voedselbos in Zwolle, zo kregen deze bomen toch een goede plek.

Article content
Vogelbosje in Bedum, Het Hogeland

Samen voor een groenere toekomst – De acties van onze lokale A Rocha groepen laten zien hoe we, samen met partners en vrijwilligers, een concrete bijdrage leveren aan het behoud en de versterking van de Nederlandse natuur. Of het nu gaat om het planten van struiken in moeilijke omstandigheden, het schenken van een symbolische boom, het bouwen van beschermende hekken, of het aanleggen van een voedselbos: elke actie telt.

Wil je een keer meedoen? Kijk op onze agenda voor alle natuurhersteldagen.

A Rocha Het Hogeland plant Vogelbosje in Bedum aan

Acht bevlogen vrijwilligers van A Rocha Het Hogeland plantten 66 bomen en struiken in Ter Laan, een buurtschap ten noorden van Bedum. Het nieuwe ‘vogelbosje’ bestaat uit meidoorn, sleedoorn, gelderse roos, vlier, hondsroos, egelantier, haagbeuk en hazelaar. Deze soorten trekken vogels en insecten aan en verrijken de lokale natuur. De bomen waren over van het Voedselbos in Zwolle, zo kregen deze bomen toch een goede plek. “Het was heel leuk en gezellig om te doen!”

 

Gifvrije bloemen op De Parel

Bloemen als basis

‘Bloemen zijn onmisbaar’, vertelt Esther Gijsbertsen, coördinator van De Parel. ‘Ze trekken bijen aan die de groente bestuiven, lokken nuttige insecten die plagen bestrijden, en verrijken de bodem.’ Goudsbloemen, haar favoriet, staan verspreid door de tuin. ‘Ze zijn mooi, eetbaar, en helpen zelfs tegen aaltjes!’ Naast groente zijn er nu ook speciale plukbedden met bloemen, waar bezoekers voor €5 een eigen, ecologisch boeket kunnen samenstellen. Er is steeds meer vraag naar gifvrije bloemen.

Samen genieten en delen

Drie ochtenden per week werken vrijwilligers in de tuin. De opbrengst van bloemen en groente dekt de kosten, en overschotten gaan naar de voedselbank. ‘De Parel is een plek om te genieten, te leren en te delen’, zegt Esther. ‘Onze slogan is: De Parel voor groei en bloei van gewassen en mensen.’ Op 8 juli 2026 geeft ze een workshop over het maken van calendula-zalf – een mooi voorbeeld van hoe de natuur ons verrast en verzorgt.

Kom langs en ontdek!

De Parel is meer dan een tuin; het is een gemeenschap, een leerplek en een pareltje dat we graag met je delen. Benieuwd? Kom langs en ervaar zelf de schoonheid en rust van dit groene juweeltje.

Meer weten? Bezoek onze website of kom langs in Amerongen!

A Rocha Zwolle plant bomen voor mens en natuur

Op zaterdag 24 januari 2026 heeft A Rocha Zwolle samen met 17 enthousiaste vrijwilligers een nieuw ‘voedselbos voor mens en dier’ aangelegd op het terrein van Pieter en Liesbeth Steendam aan de Oldeneelweg in Zwolle Zuid.

We plantten soorten die mooi bloeien: goed voor de bijen, vlinders en andere insecten. En ook bomen en struiken die allerlei soorten bessen, noten, vruchten en fruit geven: goed voor de vogels, maar ook voor de mensen. Als ze eenmaal groot zijn, geven ze dekking en schuilgelegenheid voor vogels en kleine zoogdieren, zoals egels. En tenslotte… is het straks ook nog een mooi gezicht.

Wat hebben we geplant?

Aangeplante soorten
SoortOmschrijvingMeerwaarde
Heg (50m)Haagbeuk, Meidoorn, Hondsroos, Veldesdoorn (inheems)Bloei voor insecten, vruchten voor vogels, dekking voor kleine zoogdieren
VoedselstruweelHazelaar, Zilverbes, Vlier, Gojibes, Framboos, Sleedoorn, Kruisbes, EgelantierDekking, bloei voor insecten, vruchten voor mens en dier
Bomen2 lindebomen, 3 hoogstamfruitbomen (appel, peer, pruim)Ecologische waarde voor bestuivers, fruit voor mens en dier

Toekomstplannen

De eigenaren willen dit voedselbos graag delen met de omgeving. A Rocha Zwolle gaat helpen met het onderhoud en organiseert op termijn plukdagen, zodat iedereen kan genieten van de oogst.

Wil je meedoen?

Houd onze website en nieuwsbrief in de gaten voor updates over onderhoudsdagen en plukmomenten. Samen maken we Zwolle groener en rijker aan biodiversiteit!

Wintermagazine is uit

Ons nieuwe magazine is uit! Lees onder andere over hoop en herstel in de Biesbosch, een succesvol broedseizoen en van alles over appels.