Winter nature challenge – week 1

Dag 1 – Sterren in de natuur 

Sterrenmos. Foto: Pxhere

Rondom Kerst krijgt de ster veel aandacht. Het is niet alleen ‘een lichtpunt in donkere tijden’, maar ook een verwijzing naar de ster van Bethlehem en de komst van Jezus Christus.

In de natuur zijn ook veel sterren te vinden. En er is voldoende materiaal om sterren mee te maken.

Wat ga je doen: Je gaat op zoek naar sterren in de natuur en je gaat zelf een ster maken.

Sterren in het bos

Maak een wandeling in een bos en ga op zoek naar sterren. Bijvoorbeeld sterrenmos (ook haarmos genoemd). Zie je nog meer stervormen?

Neem iets mee waarop je kan liggen. Ga in een stuk bos waar de bomen dicht bij elkaar staan eens op je rug liggen. Welke vormen zie je nu tegen de lucht?

Maak een ster

Optie 1: Verzamel takjes, mos en andere materialen en maak er op de grond een stervorm van. Neem een mooie foto en gebruik deze om drie mensen een gezegende Kerst te wensen. Delen via social media mag natuurlijk ook!

Optie 2: Verzamel materialen om thuis een ster mee te maken:

Wat heb je nodig: 6 takken van gelijke lengte, wol of ander draad, natuurlijke materialen om de ster mee te versieren, zoals (kleine) dennenappels. Kijk hier voor een voorbeeld en instructies.

 

Met dank aan Wilma van de Veen van A Rocha Bennekom

 

Dag 2 – Verstopt nieuw leven 

Wat ga je doen: Je gaat op zoek naar knoppen van bloemen of bladeren in bomen en struiken.

In de winter zijn veel bomen en struiken kaal, en lijkt er niet veel te gebeuren. Maar in de voorafgaande zomer en herfst zijn de knoppen van bloemen en bladeren al aangelegd.

Doen: maak een wandeling in je buurt, of in een bos, en kijk goed naar de kale takken van bomen en struiken. Zie je de knoppen al zitten? En kun je erachter komen of het knoppen van bladeren of van bloemen (bloesem) zijn?

Tip: Maak er vandaag een meditatieve wandeling van. Denk na over hoe het nieuwe leven al verstopt zit in het oude. Zo vind je sporen van hoop, ook als het buiten donker en grijs is.

Dag 3 – Doe mee aan de eindejaars plantenjacht!

Wat ga je doen: Je gaat op zoek naar bloeiende bloemen en planten, in de winter!

Winterakoniet. Foto: Pxhere

FLORON organiseert deze winter voor de achtste maal de Eindejaars Plantenjacht in een ogenschijnlijk onmogelijk periode: midden in de winter. Van Kerst tot 3 januari gaan plantenliefhebbers overal in Nederland op zoek naar bloeiende planten.  Floron wil graag weten hoeveel verschillende planten er dan nog in bloei staan en welke bloeiende plant het meest wordt gezien. Jij kunt ook meedoen!

Ze verwachten deze winter aardig wat bloeiende planten te vinden. Het gaat dan bijvoorbeeld om soorten die bij het uitblijven van serieuze nachtvorst de bloei nog wat weten te rekken of om soorten die het hele jaar door bloeiend te vinden zijn. En als het weer echt meezit dan beginnen  voorjaarsbloeiers al te bloeien op zonnige en beschutte plekken, zoals we in eerdere jaren hebben gezien.

Doe mee! De regels zijn eenvoudig:

Tip: Verbeter je plantenkennis

Amsterdams florist Hanneke Waller maakte een presentatie met 139 dia’s over de plantenjacht waarin alle algemene winterbloeiers staan uitgelegd. Download de presentatie (pdf, 17 MB).

Tip: Kijk ook eens op Flora van Nederland voor meer informatie over bloeiende planten in december.

Dag 4 – Vogels in de winter 

Wat ga je doen: Je gaat ontdekken welke vogels er in de winter te zien zijn.

Wintergasten, doortrekkers en jaarvogels.

In het najaar vindt er ieder jaar een grote volksverhuizing plaats onder vogels. Veel vogels die we hier in de zomer aantreffen, trekken in het najaar naar het zuiden. In de winter vind je daarom geen zwaluwen en zangvogels zoals de tuinfluiter, de fitis, de tjiftjaf en de nachtegaal.

Boomklever. Foto: Pxhere

Maar er zijn ook vogels die vanuit het noorden naar ons land komen en hier overwinteren: verschillende soorten zwanen en ganzen, en ook de koperwiek en de keep. Dat zijn de wintergasten. Tijdens de trek strijken hier ook nog wel eens vogels neer om even bij te komen en bij te eten voordat ze verder trekken: de doortrekkers. Zo kun je tijdens de trek in Nederland de visarend, beflijster of kleine vliegenvanger aantreffen. Tenslotte zijn er nog de jaarvogels, die zijn honkvast en tref je het hele jaar door in Nederland aan. Bekende voorbeelden zijn de huismus, de koolmees, de pimpelmees, de zwarte kraai en de ekster. Ook bosvogels zoals de grote bonte specht, de boomkruiper en de boomklever blijven hier het hele jaar.

Doen: maak een wandeling en kijk welke vogels je tegenkomt. Nu de bomen kaal zijn, zijn vogels goed te zien. Welke soorten zijn het? En kun je erachter komen of het een wintergast, doortrekker of jaarvogel is?

Tip: gebruik de online vogelgids van de Vogelbescherming. Bij elke vogelsoort staat onder ‘leefwijze’ informatie over de trek.

Dag 5 – Zoogdieren 

Wat ga je doen: Je onderzoekt welke zoogdieren een winterslaap houden en waar ze dat doen.

Wat is een winterslaap?

Zoogdieren die in winterslaap gaan, verlagen hun lichaamstemperatuur om energie te besparen. Ook de stofwisseling, de hartslag en het ademhalingsritme vertragen. Zo kan een dier de winter overleven zonder voedsel, wat dan moeilijk te vinden is. Het teert op de vetreserves die in de zomer en de herfst zijn aangelegd. Bekende voorbeelden van dieren die in winterslaap gaan zijn vleermuizen en egels.

Egels

Foto: Monika Stawowy – Pxhere

Egels zijn een groot deel van het jaar in winterslaap: van nov-dec tot april-mei. Ze kunnen wel af en toe wakker worden. De lichaamstemperatuur daalt in winterslaap van 35 ºC tot slechts 10 ºC. Ze verliezen in de winter ongeveer 30% van hun gewicht. In het voorjaar worden ze wakker en halen ze het gewichtsverlies weer in door het eten van o.a. kevers, rupsen, regenwormen en slakken.

De egel maakt zijn winternest vaak in de grond, tegen een schutting aan, in een schuurtje of in een takken- of composthoop. Het winternest kan een doorsnee hebben van tot een halve meter.

Doen: check je tuin. Is deze geschikt voor egels? Kunnen ze vrij in en uit lopen? Zijn er rommelige hoekjes waar ze zich kunnen verschuilen? Kijk wat je zou kunnen doen om je tuin een betere plek te maken voor egels.

Tip: Meer weten over egels in je tuin en hoe je ze kan helpen? Kijk dan eens op de website van de Egelbescherming. Producten speciaal voor egels kun je onder andere vinden bij Vivara.

 

Volg A Rocha op Twitter, Facebook of Instagram en deel wat je ziet! #arochanaturechallenge

Meer weten over A Rocha? Kijk hier wat we doen en hoe je A Rocha kunt steunen.

Bidden voor biodiversiteit 7 december 2022
Ontdek de Schepping: de natuur in met bijbelklassen 23 november 2022
A Rocha nieuws
Nieuw: Aan Tafel – proeven en praten over ons dagelijks brood 23 november 2022
Dagboek voor natuurliefhebbers weer verkrijgbaar 21 november 2022