Groene Pacht
Kerken in Nederland bezitten vaak aanzienlijke hoeveelheden grond. De lokale kerken van de PKN, bijvoorbeeld, bezitten naar schatting 27.000 hectare landbouwgrond, die zij verpachten aan agrariërs. Met het oog op de drastische afname van biodiversiteit in Nederland en de toenemende gevolgen van klimaatverandering, bezinnen kerken zich steeds vaker op de vraag hoe zij hun grond duurzaam kunnen beheren.
Duurzame of groene pacht is echter meer dan een technische kwestie: het is een manier om gehoor te geven aan Gods roep om zorg te dragen voor al het leven op aarde en toekomstige generaties een leefbare wereld na te laten. Daarmee is het ook een concrete uitdrukking van geloof, hoop en liefde.
Wat gaan we doen?
We zetten een adviesgroep Groene Pacht op. Hierin zijn rentmeesters (van beroep) actief die als vraagbaak kunnen dienen voor lokale kerken die opzoek zijn naar meer informatie over groene pacht. Veelal komen deze vragen vanuit het college van diakenen of het college van kerkrentmeesters.
Het gaat vaak om een beginnende zoektocht, waarin het prettig is dat er iemand beschikbaar is om vragen te beantwoorden en eerste adviezen te geven.
Uit gesprekken met en onderzoek van het project GROND van de PThU blijkt dat kerken momenteel niet goed weten waar ze met hun vragen terechtkunnen. Daarom hebben wij ervoor gekozen om deze adviesgroep op te zetten, zodat kerken op weg geholpen kunnen worden bij het maken van keuzes rondom duurzaamheid en biodiversiteit op hun gronden.
We zoeken daarom ook samenwerking met andere organisaties, zoals Groene Kerken, het project GROND van de PThU, de Maatschappij van Welstand, christelijke rentmeesters, de Vereniging voor Kerkrentmeesterlijk Beheer en de Federatie van Diaconieën.
Vanuit A Rocha Nederland willen we deze rol oppakken, omdat we zelf niet verbonden zijn aan het land en de kerken waarin deze onderwerpen spelen. We kunnen daardoor een plek bieden voor kerken en mensen met vragen, waar zij die kunnen stellen zonder dat er direct een belang meespeelt. Daarnaast beschikken wij over veel expertise op het gebied van biodiversiteit en natuur. De rentmeesters die aan ons verbonden zijn, zijn zelf ook christen en kennen de kerkelijke wereld goed.
Hoe kunnen kerken dit vormgeven?
- Bezinnen op grondbezit
Kerken kunnen inventariseren hoeveel grond zij bezitten, wie deze grond pacht en wat de huidige voorwaarden zijn.
- Duurzame pachtvoorwaarden opnemen
Bij nieuwe of verlengde pachtovereenkomsten kunnen kerken duurzame voorwaarden opnemen.
- Hulp van A Rocha Nederland
A Rocha Nederland kan kerken ondersteunen bij het verduurzamen van hun pachtbeleid. De adviesgroep Groene Pacht staat hiervoor klaar. Dit zijn rentmeesters die ervaring hebben met groene pacht en kerken graag van advies voorzien. Ze zijn vertrouwd met de christelijke context en spreken de taal van de kerk.
- Getuigenis naar buiten toe
Door duurzaam te verpachten, laten kerken zien dat zorg voor de schepping een wezenlijk onderdeel is van het geloof. Daarmee geven zij ook een krachtig getuigenis in een tijd van ecologische nood.
Adviesgroep
De adviesgroep bestaat uit de volgende leden.
Age Fennema
Ik ben ruim 25 jaar als rentmeester werkzaam in het landelijk gebied. Ik houd me daarbij vooral bezig met het beheer van landgoederen en agrarische gronden en het begeleiden van gebiedsontwikkelingen. De laatste jaren is hierbij de transitie naar een landbouw die beter is afgestemd op de natuurlijke omstandigheden, een belangrijk aandachtspunt. Ik houd er van om met allerlei verschillende mensen samen te werken en ben een echte generalist. Ik geniet van natuur, landschap, cultuurhistorie en landbouw. Ik denk graag mee over de strategie, maar wordt er vooral blij van als het lukt om mooie dingen te realiseren. Goed om regelmatig even uit te stappen, de laarzen liggen dan ook altijd achter in de auto! Ik kan enorm genieten van een ruige zee, of een door vogelzang exploderend duingebied in het voorjaar. De Waddeneilanden behoren dan ook tot mijn favoriete plekjes. Maar een oud cultuurlandschap met weidevogels, een schreeuwende steenuil en koeien in de mist is ook eindeloos genieten. De Biesbosch, het heuvellandschap, eigenlijk ben ik qua natuur een veelvraat. Grondeigenaren zijn een belangrijke sleutel als het gaat om duurzaam grondgebruik. Zij kunnen hun land onder voorwaarden in gebruik geven en pachters stimuleren tot een landbouw die past bij de natuurlijke omstandigheden. Ik vind dat kerken daar een voorbeeldfunctie in (zouden moeten) hebben. Wij hebben als christenen de taak om zorgvuldig met ons bezit en de schepping om te gaan. Ik help kerken met mijn expertise hierin graag verder!
John Smits
Ik ben werkzaam als rentmeester bij het ministerie van LVVN. Namens het ministerie ondersteun ik provincies op gebied van duurzame landbouw, extensivering en natuurontwikkeling. In ons overvolle landje is het niet eenvoudig om scherpe keuzes te maken en dan helpt het om flink vooruit te kijken. Het is niet altijd eenvoudig om op korte termijn te moeten beslissen voor waar je op de lange termijn naartoe wil. Dat vraagt om mensgerichte zakelijkheid, visie en oprechte samenwerking. Ik voel mij heel erg thuis op landgoederen en in bossen. Daar ligt ook het grootste deel van mijn werkervaring. Het mooie aan landgoederen is de combinatie van monumentaal erfgoed en landschapsschoon, de betrokken eigenaren, boeren, natuurliefhebbers en recreanten. Het is een schitterend bedrijf om te mogen beheren. En wat bos betreft, dat is mijn tweede thuis. In bos voel ik mij onderdeel worden van een levende gemeenschap waarin de tijd onpeilbaar wordt. Ik ga als vanzelf denken in processen en probeer mij voor te stellen hoe het bos zich de komende tientallen jaren zal ontwikkelen. Kerken kunnen met hun grondeigendom een belangrijke rol spelen op gebied van duurzaamheid door zelf een voorbeeld te zijn. Het uitputten van de grond wil niemand en het is ook zorgelijk hoe het met de natuur gaat. Het gaat om een gezonde bodem, waarop gezonde producten kunnen groeien of dieren kunnen grazen. Kerken kunnen sámen met de boeren in de omgeving zoeken naar manieren om ook aan de natuur te denken. Denk aan aanplant van enkele bomen voor schaduw, aan ruige overhoekjes om met rust te laten voor de natuur of steun voor boeren die biologisch willen gaan werken. Het gaat er daarbij om met elkaar in gesprek te gaan en na te denken wat je met de grond wil betekenen. Er kan namelijk heel veel, maar voor velen is dat misschien nog niet bekend. Ik wil de kerken helpen door hierover met hen in gesprek te gaan. En vanwege mijn werk ken ik de weg naar allerlei ondersteunende subsidies op gebied van duurzaamheid en natuur.
Martin
Ryan
Barthold
Contact
Ben je benieuwd naar wat wij voor jouw kerk kunnen betekenen? Of heb je een andere vraag? Neem contact met ons op via groene.pacht@arocha.org.
Achtergondinformatie:
https://www.pthu.nl/actueel/nieuws/2024/08/kerken-bezinnen-zich-op-duurzame-pacht/
